Osteoporoza
Choroba kości — obniżona gęstość mineralna i pogorszenie mikroarchitektury (T-score ≤-2,5). Daje złamania niskoenergetyczne. Wymaga leczenia.
Objawy
O dolegliwości
Osteoporoza to choroba szkieletu charakteryzująca się obniżoną masą kostną i pogorszeniem mikroarchitektury — co prowadzi do zwiększonego ryzyka złamań niskoenergetycznych. Najczęstsze lokalizacje: kręgi (kompresyjne, „ciche"), szyjka kości udowej, nadgarstek (Collesa).
W Atlanta Clinic diagnostyka: DXA z pomiarem T-score (norma >-1, osteopenia od -1 do -2,5, osteoporoza ≤-2,5), kalkulator FRAX (10-letnie ryzyko złamania), oznaczenia metaboliczne (25-OH-D, wapń, fosfor, PTH, TSH, kreatynina). Wykluczenie wtórnych przyczyn (sterydy, hipogonadyzm, hipertyreoza, choroby nerek).
Leczenie: bisfosfoniany (alendronian, ryzedronian, kwas zoledronowy — IV) jako pierwsza linia; denosumab co 6 mies. (alternatywa); teryparatyd (anaboliczny, w ciężkiej osteoporozie); romosozumab (najnowsze). Suplementacja wapnia 1000–1200 mg i witaminy D 2000 IU. Kontrola DXA co 1–2 lata.
Zalecane zabiegi
Diagnostyka i leczenie osteoporozy
Konsultacja w kierunku osteoporozy obejmuje ocenę ryzyka złamań, analizę wyników badań oraz dobór leczenia wspierającego ochronę kości. Celem jest wczesne wykrycie choroby, zmniejszenie ryzyka złamań i długofalowa poprawa bezpieczeństwa pacjenta.
Konsultacja reumatologiczna
Konsultacja reumatologiczna obejmuje diagnostykę i planowanie leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), dny moczanowej, osteoporozy, tocznia rumieniowatego układowego i innych schorzeń reumatycznych. Lekarz ocenia objawy, analizuje wyniki badań i dobiera dalsze postępowanie.
Najczęstsze pytania
Tak. Najczęstsze działania uboczne: zaburzenia żołądkowo-jelitowe (po doustnych). Rzadkie powikłanie: martwica szczęki (ONJ) — 1:10 000. Stomatologiczna higiena kluczowa.
Najczęściej nie. Bisfosfoniany leczą się 5–10 lat (drug holiday potem), denosumab — bez przerwy. Decyzja zależy od ryzyka i odpowiedzi na leczenie.
Spowalniają. Nie zastępują leków, ale są ważnym uzupełnieniem. Najskuteczniejsze: obciążeniowe (chód, bieg, siła).
