Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki
Niedostateczna produkcja enzymów trzustkowych — daje tłuszczowe stolce, niedobory witamin, spadek masy. Wymaga substytucji enzymatycznej.
Objawy
O dolegliwości
Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki (PEI) to niedostateczna produkcja enzymów trawiennych (lipazy, amylazy, proteaz) przez trzustkę. Najczęstsze przyczyny: przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, po resekcji trzustki, przewlekłe choroby autoimmunologiczne. Bez enzymów tłuszcze i białka nie są właściwie trawione.
W Atlanta Clinic diagnostyka opiera się na elastazie-1 w kale (gold standard — wartość <200 µg/g sugeruje PEI, <100 znaczna), klinicznym obrazie (tłuszczowe stolce, spadek masy, biegunki), oznaczeniach niedoborów witamin ADEK i albumin. W razie potrzeby obrazowanie trzustki (USG, MR/MRCP).
Leczenie: substytucja enzymatyczna (Kreon, Lipancrea — dawkowanie zależy od posiłku, najczęściej 25 000–75 000 j. lipazy/posiłek), suplementacja witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (ADEK), modyfikacja diety (rozdrabnianie, mniejsze posiłki częściej). Monitoring masy ciała, niedoborów co 6 mies.
Zalecane zabiegi
Diagnostyka i leczenie cukrzycy typu 3
Diagnostyka i leczenie cukrzycy typu 3 dotyczy specyficznych postaci cukrzycy wtórnej — m.in. związanych z chorobami trzustki, endokrynopatiami, działaniem leków lub rzadkimi defektami genetycznymi. Postępowanie obejmuje identyfikację przyczyny, odpowiednie leczenie choroby podstawowej i wyrównanie glikemii. Indywidualne podejście terapeutyczne jest tu szczególnie ważne ze względu na różnorodność etiologii.
Najczęstsze pytania
Enzym trzustkowy stabilny w przewodzie pokarmowym — jego stężenie w kale odzwierciedla funkcję trzustki. Najczulszy test diagnostyczny PEI.
Indywidualnie. Mniejsze dawki przy małych posiłkach, większe przy bogatych w tłuszcz. Lekarz dobiera schemat na podstawie obrazu klinicznego i parametrów wchłaniania.
Nie. To dwie różne funkcje trzustki — zewnątrzwydzielnicza (enzymy) i wewnątrzwydzielnicza (insulina). Mogą występować razem (np. po resekcji trzustki) — wtedy oba leczone osobno.
