Szpotawość kolan
Nieprawidłowe ustawienie kolan w stronę zewnętrzną („O") — wada postawy lub deformacja strukturalna obciążająca przedział przyśrodkowy.
Objawy
O dolegliwości
Szpotawość kolan (genu varum) to ustawienie kończyn w kształt litery „O" — kolana są oddalone, gdy kostki przyśrodkowe się stykają. U niemowląt fizjologiczna do 18 mies., później powinna ustąpić. U starszych — wymaga oceny: może wynikać z choroby Blounta (dzieci), zwyrodnienia bocznego przedziału kolana, niedoboru witaminy D.
W Atlanta Clinic ocena: pomiar kąta osi mechanicznej w RTG długim (whole leg view), badanie kliniczne, ocena masy ciała, BMD u starszych. U dzieci dodatkowo poziom witaminy D, fosforu, wapnia.
Leczenie u dzieci: obserwacja do 2–3 r.ż., później (gdy >5°) ocena ortopedy — fizjoterapia, korekta witaminowa, w wybranych przypadkach hemiepifizjodeza. U dorosłych z przyśrodkowym przedziałem zwyrodnieniowym — osteotomia HTO lub proteza jednoprzedziałowa, w zaawansowanej szpotawości z bólem.
Zalecane zabiegi
Osteotomia
Osteotomia to zabieg operacyjny polegający na przecięciu i korekcji ustawienia kości, aby poprawić biomechanikę stawu, zmniejszyć ból i odciążyć uszkodzony obszar. Najczęściej wykonuje się ją w obrębie kolana u pacjentów z deformacją osi kończyny i zmianami zwyrodnieniowymi ograniczonymi do jednej części stawu.
Najczęstsze pytania
Do 18–24 mies. fizjologiczna. Po 3 r.ż. lub przy nasilonej deformacji — konsultacja ortopedyczna.
Strukturalne zaburzenie wzrostu przyśrodkowej części piszczeli — daje postępującą szpotawość u dzieci. Wymaga leczenia ortopedycznego.
U dzieci rzadko. U dorosłych z bólem i zwyrodnieniem — osteotomia HTO lub UKA/TKA.
