Obrzęk po urazie
Posturazowy obrzęk tkanek miękkich — typowa odpowiedź zapalna. Wymaga oceny pod kątem złamania i strategii PRICE.
Objawy
O dolegliwości
Obrzęk po urazie to fizjologiczna odpowiedź na uszkodzenie tkanek — wzrost przepuszczalności naczyń, gromadzenie płynu wysiękowego. Czasami towarzyszy mu krwiak (hematoma). Każdy znaczny obrzęk po urazie wymaga oceny: czy nie towarzyszy złamanie, uszkodzenie więzadeł, obrażenia narządowe.
W Atlanta Clinic ocena obejmuje wywiad (mechanizm urazu), badanie kliniczne (zakres ruchu, stabilność, bolesność), obrazowanie (RTG przy podejrzeniu złamania, USG/MR przy uszkodzeniach więzadłowych). Wykluczenie zespołu kompartmentalnego (alarmowy ból, parestezje, blada skóra) jest priorytetem.
Leczenie: PRICE/POLICE (Protection, Optimal Loading, Ice, Compression, Elevation) — fundament w pierwszych 48–72h. Lód 15 min co 2h, ucisk elastyczny, uniesienie kończyny ponad poziom serca. Stopniowe wprowadzanie ruchu (wczesna mobilizacja > unieruchomienie). Przy uszkodzeniach strukturalnych — leczenie celowane.
Zalecane zabiegi
Elektroterapia
Elektroterapia to dział fizykoterapii obejmujący różne formy leczenia prądem elektrycznym, m.in. TENS, prądy diadynamiczne, prądy interferencyjne i galwanizację. Zabiegi łagodzą ból, stymulują gojenie tkanek, poprawiają krążenie i redukują napięcie mięśniowe. Stosowane są szeroko w rehabilitacji ortopedycznej, neurologicznej i pourazowej.
Kinesiotaping
Kinesiotaping to metoda stosowania elastycznych taśm na skórę w celu stabilizacji mięśni i stawów, redukcji bólu i obrzeku oraz wspomagania regeneracji tkanek. Taśmy nie ograniczają pełnego zakresu ruchu i można je nosić przez kilka dni. Stosowane szeroko w rehabilitacji sportowej, ortopedycznej i neurologicznej.
Krioterapia
Krioterapia to terapia zimnem stosowana w rehabilitacji i medycynie sportowej. Miejscowe lub ogólnoustrojowe schładzanie tkanek redukuje stan zapalny, przyspiesza regenerację i łagodzi ból mięśniowo-szkieletowy.
Pole magnetyczne
Pole magnetyczne to zabieg fizykoterapeutyczny wykorzystywany wspomagająco w leczeniu bólu, obrzęku i wybranych problemów narządu ruchu. Jest to metoda nieinwazyjna, bezbolesna i najczęściej stosowana jako element większego planu rehabilitacji.
Najczęstsze pytania
Pierwsze 48–72h — lód (zmniejsza obrzęk i ból). Po tym czasie — ciepło (poprawia krążenie, ułatwia gojenie). Nigdy lód bezpośrednio na skórę, zawsze przez ręcznik.
Przy bólu kostnym (palpacja po stronie kości), niemożności obciążania, deformacji, mechanizmie wysokoenergetycznym, w wątpliwych przypadkach (kryteria Ottawa dla skokowego/kolanowego).
Wzrost ciśnienia w przedziale powięziowym po urazie — uciska nerwy i naczynia. Daje silny ból nieproporcjonalny do urazu, parestezje, bladość. Wymaga pilnej fasciotomii.
