Niski HDL
Obniżony „dobry" cholesterol — niezależny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Reaguje na styl życia i farmakoterapię trzeciej linii.
Objawy
O dolegliwości
Niski cholesterol HDL (<40 mg/dl u mężczyzn, <50 u kobiet) jest niezależnym czynnikiem ryzyka choroby wieńcowej. HDL transportuje cholesterol z tkanek do wątroby (transport zwrotny) i ma działanie przeciwzapalne. Najczęstsze przyczyny niskiego HDL: zespół metaboliczny, palenie, brak aktywności fizycznej, dieta wysokowęglowodanowa.
W Atlanta Clinic ocena HDL zawsze w kontekście całego lipidogramu i ogólnego ryzyka SCORE2. Wykluczamy wtórne przyczyny (cukrzyca, leki, choroby genetyczne). Oceniamy też insulinooporność, BMI, obwód talii.
Leczenie: aktywność aerobowa (najlepsza dla HDL — wystarczy 150 min/tydz. by podnieść o 5–10%), redukcja masy ciała, zaprzestanie palenia, dieta śródziemnomorska, umiarkowane spożycie alkoholu (kontrowersyjne). Farmakoterapia bezpośrednio podnosząca HDL ma ograniczoną skuteczność — kluczowe jest leczenie LDL i czynników towarzyszących.
Zalecane zabiegi
Leczenie zespołu metabolicznego
Leczenie zespołu metabolicznego to kompleksowe postępowanie obejmujące terapię otyłości brzusznej, insulinooporności, nadciśnienia tętniczego i dyslipidemii. Celem jest redukcja ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2 poprzez modyfikację stylu życia i farmakoterapię.
Najczęstsze pytania
Niacyna podnosi HDL, ale nie poprawia rokowania. Statyny też podnoszą HDL minimalnie. Najskuteczniejsze: aktywność fizyczna i redukcja masy ciała.
150 min/tydz. umiarkowanej aerobowej (np. szybki marsz, rower, pływanie) lub 75 min intensywnej. Efekt na HDL widoczny po 3 mies.
Umiarkowane spożycie (1 kieliszek wina dziennie u kobiet, 2 u mężczyzn) wiąże się z wyższym HDL — ale nie zalecamy zaczynania picia dla zdrowia. Ryzyko alkoholu przewyższa korzyści.
